The Book of Genesis

Main Page

Chapter 14

1: And it came to pass in the days of Amraphel king of Shinar, Arioch king of Ellasar, Chedorlaomer king of Elam, and Tidal king of nations;

2: That these made war with Bera king of Sodom, and with Birsha king of Gomorrah, Shinab king of Admah, and Shemeber king of Zeboiim, and the king of Bela, which is Zoar.

3: All these were joined together in the vale of Siddim, which is the salt sea.

4: Twelve years they served Chedorlaomer, and in the thirteenth year they rebelled.

5: And in the fourteenth year came Chedorlaomer, and the kings that were with him, and smote the Rephaim in Ashteroth Karnaim, and the Zuzims in Ham,and the Emins in Shaveh Kiriathaim,

6: And the Horites in their mount Seir, unto Elparan, which is by the wilderness.

7: And they returned, and came to Enmishpat, which is Kadesh, and smote all the country of the Amalekites, and also the Amorites, that dwelt in Hazezontamar.

8: And there went out the king of Sodom, and the king of Gomorrah, and the king of Admah, and the king of Zeboiim, and the king of Bela (the same is Zoar;) and theyjoined battle with them in the vale of Siddim;

9: With Chedorlaomer the king of Elam, and with Tidal king of nations, and Amraphel king of Shinar, and Arioch king of Ellasar; four kings with five.

10: And the vale of Siddim was full of slime pits; and the kings of Sodom and Gomorrahfled, and fell there; and they that remained fled to the mountain.

11: And they took all the goods of Sodom and Gomorrah, and all their victuals, and went their way.

12: And they took Lot, Abram's brother's son, who dwelt in Sodom, and his goods, and departed.

13: And there came one that had escaped, and told Abram the Hebrew; for he dwelt in the plain of Mamre theAmorite, brother of Eshcol, and brother of Aner: and these were confederate with Abram.

14: And when Abram heard that his brother was taken captive, he armed his trained servants,born in his own house, three hundred and eighteen, and pursued them untoDan.

15: And he divided himself against them, he and his servants, by night, and smote them, and pursued them unto Hobah, which is on the left hand of Damascus.

16: And he brought back all the goods, and also brought again his brother Lot, and his goods, and the women also, and the people.

17: And the king of Sodom went out to meet him after his return from the slaughter of Chedorlaomer, and of the kings that were with him, at the valley of Shaveh, which is the king's dale.

18: And Melchizedek king of Salem brought forth bread and wine: and he was the priest of the most high God.

19: And he blessed him, and said, Blessed be Abram of the most high God, possessor of heaven and earth:

20: And blessed be the most high God, which hath delivered thine enemies into thy hand. And he gave him tithes of all.

21: And the king of Sodom said unto Abram, Give me the persons, and take the goods to thyself.

22: And Abram said to the king of Sodom, I have lift up mine hand unto the LORD, the most high God, the possessor of heaven andearth,

23: That I will not take from a thread even to a shoelatchet, and that I will not take anything that is thine, lest thou shouldest say, I have made Abram rich:

24: Save only that which the young men have eaten, and the portion of the men which went with me, Aner, Eshcol, and Mamre; let them take their portion.
Genesis 15

---

Stary Testament

Na Stary Testament składają się, w zależności od uznawanego kanonu: 39 ksiąg - kanon hebrajski, uznawany przez żydów i wyznania protestanckie, 44 lub 47 ksiąg (w zależności od podziału ksiąg prorockich) - kanon katolicki

Księgi te powstawały w okresie od XII do II wieku p.n.e. Część badaczy uważa jednak, że powstawały one od XIII a nawet XV wieku p.n.e. do V wieku p.n.e. Księgi prorockie, jak się sądzi, powstały w IX-VI wieku p.n.e., a księgi deuterokanoniczne powstały prawdopodobnie w II wieku p.n.e. Według opinii niektórych badaczy najstarsze są Psalmy 90 i prawdopodobnie 91, Księga Hioba i Księgi Mojżeszowe.

Treścią ksiąg Starego Testamentu jest historia i dziedzictwo narodu izraelskiego. Zostały one pierwotnie spisane w języku hebrajskim, aramejskim i greckim (koine).

Księgi Starego Testamentu dzieli się na: księgi historyczne, księgi prorockie, księgi dydaktyczne

Według innego podziału, mającego korzenie w Judaizmie są to: Pięcioksiąg (hebr. Tora), Prorocy (hebr. Newiim) i Pisma (hebr. Ketuwim).

Dla judaizmu najważniejsza jest najstarsza część Biblii - pięcioksiąg Mojżeszowy, zwany również Torą, na który składają się księgi: Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa

Pięcioksiąg Mojżeszowy opisuje powstanie świata, losy Żydów od czasów Abrahama aż do powrotu z Egiptu do Palestyny, oraz - co dla żydów jest najważniejsze - podstawowe zasady judaizmu, od sposobu sprawowania kultu i obchodzenia świąt, po szczegółowe zasady odżywiania się i ubioru.

Dla judaizmu i islamu święte są także wszystkie pozostałe księgi Starego Testamentu, z tak zwanego kanonu hebrajskiego, obejmującego w sumie 39 ksiąg (według podziału hebrajskiego prorocy mniejsi i niektóre inne księgi stanowią całość i dlatego kanon żydowski tradycyjnie liczy 24 księgi). Są to oprócz Tory:

Księgi proroków: Jozuego, Sędziów, Samuela (2 księgi), Królów (2 księgi), Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Dwunastu proroków (Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza)

W księgach proroków są zawarte wszystkie kolejne proroctwa - czyli zgodnie z tradycją treści, które prorocy na zlecenie Boga przekazywali wiernym. Często znajdują się tam również opisy dziejów poszczególnych proroków.

Księgi hagiograficzne: Psalmów, Przysłów, Hioba, Pieśń nad pieśniami, Rut, Lamentacje (Treny), Księga Koheleta (Eklezjastesa, Kaznodziei), Estery, Daniela, Ezdrasza, Nehemiasza, Kronik (2 księgi)

Księgi hagiograficzne dzielą się na księgi poetyckie, będące zbiorami pieśni, przysłów, kazań i poematów, które uznano za święte, oraz księgi o charakterze historyczno-legendarnym opisujące dzieje osób, które były dla żydów ważne ze względów religijnych, ale nie zostały uznane za proroków

Nowy Testament

Dla chrześcijan, uznających świętość Starego Testamentu, duże znaczenie ma również Nowy Testament spisany w języku greckim, w latach 41 - 98 n.e. Treścią Nowego Testamentu jest życie i nauka głoszona przez Jezusa Chrystusa, a także dzieje pierwszych gmin chrześcijańskich.

Nowy Testament składa się z 27 ksiąg:

Cztery Ewangelie - opisy życia Jezusa Chrystusa:

o Ewangelie synoptyczne: Ewangelia Mateusza, Ewangelia Marka, Ewangelia Łukasza, o Ewangelia Jana, Dzieje Apostolskie - opisy życia apostołów po wniebowstąpienie Jezusa,

księgi dydaktyczne - zbiór listów pisanych przez apostołów: o 14 listów Pawła z Tarsu, o 7 listów powszechnych, oraz Apokalipsa, zwana też Objawieniem Jana - księga prorocza, której autorstwo przypisuje się Janowi Apostołowi.

Judaizm i islam nie uznają Nowego Testamentu jako pism świętych, chociaż islam uważa Jezusa Chrystusa za proroka, a Koran powtarza niektóre opisy Ewangelii.

Autorstwo i historyczność Biblii

W dziedzinie tej istnieje wiele kontrowersji. Z naukowego punktu widzenia badaniem "Biblii" zajmuje się biblistyka. Wg wersji tradycyjnej autorami wszystkich ksiąg były rzeczywiście osoby, od których pochodzą nazwy ksiąg - a więc pięcioksiąg Mojżeszowy napisał rzeczywiście Mojżesz od razu w wersji jaką znamy dzisiaj, Jozue napisał księgę Jozuego, itd.

Badania stylu i języka oryginalnych ksiąg kanonu hebrajskiego sugerują, że faktycznie najstarszą częścią Biblii są jej pisma poetyckie - Psalmy, Księga Hioba, Pieśń nad Pieśniami - które zostały napisane przed rokiem 1000 p.n.e. i nie uległy późniejszemu przeredagowaniu. Nowsze księgi proroków (począwszy od Izajasza) powstawały za życia danych proroków, lecz niekoniecznie to oni byli ich wyłącznymi autorami.Katalog

W przypadku Nowego Testamentu pojawiają się te same wątpliwości, istnieją kontrowersje co do fragmentów Ewangelii Marka i Jana, które zostały częściowo przeredagowane przed synodem kartagińskim (253 r. n.e.). Niektórzy badacze twierdzą, że do najstarszych fragmentów Nowego Testamentu należą Listy Pawła z Tarsu, są jednak też i tacy, którzy uważają, że najstarsza jest Ewangelia Mateusza. Dzieje Apostolskie i Apokalipsa są dziełami znacznie późniejszymi. Istnieje teoria, że Dzieje Apostolskie zostały napisane ok. 110-120 r. n.e., jednak pewniejsze jest to, że napisał je około 60 roku n.e. Łukasz Ewangelista (za jego autorstwem przemawia to, iż - podobnie jak Ewangelia Łukasza - są skierowane do Teofila, oraz fakt iż końcowy fragment Ewangelii jest powtórzony w początkowych wersetach Dziejów). Niektórzy badacze twierdzą, że Dzieje zostały napisane przez anonimowych autorów na podstawie legend i pośrednich relacji, krążących w gminach chrześcijańskich w Azji Mniejszej i Palestynie. Złożony styl i wizjonerskie obrazowanie w Apokalipsie nieco przypomina opisy ze świętej księgi zaratusztrian, a jak sama Apokalipsa podaje - jej autorem był Jan apostoł. Została spisana około 96 roku n.e., a więc w przybliżeniu 26 lat po upadku Jerozolimy, i taki termin jej powstania potwierdza Ireneusz swym dziele Przeciw herezjom oraz Euzebiusz i Hieronim.;

,